Ziarnko do ziarnka czyli jak rośnie kapitał

Kluczem do oszczędzania jest systematyczność i cierpliwość. Nawet niewielkie kwoty kilkudziesięciu złotych mądrze inwestowane mogą w przyszłości przynieść małą fortunę. Może je posiadać każdy, nawet nie dysponujący dużymi dochodami.

Przykładowo miesięczna pensja wynosi 2 400 zł brutto, po odliczeniu podatków i kosztów ubezpieczenia pozostaje 1 600 zł, jeżeli co miesiąc odłożymy z niej 80 zł. po roku będzie to 960 zł, po 10 latach 9 600 zł, po 20 latach 19 200 zł. Wydaje się, że to bardzo długi okres czasu, ale nie oszczędzając tak czy inaczej nie doczekamy się tej kwoty.

Lokując 80 zł w banku uzyskamy zależnie od sytuacji na rynku i oferty banku około 4% w skali roku, po 12 miesiącach uzbiera się 977 zł.

Na funduszu inwestycyjnym, przy zysku 7 do 12% w skali roku, po pierwszym roku będziemy posiadać 997 lub 1024 zł, w następnych latach zyski będą lepiej widoczne.

Jeżeli z biegiem czasu nasza pensja wzrośnie o 3%, będziemy mogli odłożyć nieco więcej, po 20 latach będziemy mieli do dyspozycji prawie 25 000 zł, jeżeli nie zainwestujemy tych pieniędzy.

Na lokacie bankowej przy 4% zysku w skali rocznej odkładanie 5% pensji przyniesie po 20 latach 35 000 zł. Niestety obowiązuje nas podatek kapitałowy, na który musimy oddać 19% oszczędności.

Sposobem na ten problem jest fundusz inwestycyjny, który może odzyskać 7% w skali roku, dlatego po 20 latach będziemy posiadać już 51 100 zł. Wynika to z zapłacenia podatku dochodowego po zakończeniu inwestycji, w jej trakcie zyski będą dodawane w całości zamiast co roku trafiać w części do Urzędu Skarbowego.

Na rynku działają także bardziej agresywne fundusze, które zarabiają średnio 12% w skali roku. Po 20 latach oszczędzania w tego typu funduszu będziemy posiadać już 95 200 zł (około 17 pensji więcej niż przy umieszczeniu środków na lokacie).

Daje to obraz sumy jaką możemy zebrać przy niewielkich oszczędnościach, przy nieco większym wysiłku może być znacznie wyższa.

Doświadczenia z innych krajów europejskich wskazują, że przy długim okresie oszczędzania największe korzyści finansowe przynoszą fundusze inwestycyjne. Eksperci doradzają zainwestować część pieniędzy w akcje i obligacje, część umieścić na lokatach, w tym także dewizowych, co maksymalnie zmniejsza ryzyko utraty środków.

Oszczędzanie na lokacie bankowej

Taka forma oszczędzania jest bardzo bezpieczna, ulokowane pieniądze chroni Bankowy Fundusz Gwarancyjny, wypłacając w razie problemów równowartość do 50 tys. euro w złotych. Pieniądze ponad ten limit trzeba już odzyskiwać na drodze sądowej, w trakcie postępowania upadłościowego banku (pamiętajmy, że w takim wypadku na pierwszym miejscu zabezpieczane są roszczenia Skarbu Państwa).

Wszystkie banki w Polsce objęte zostały obowiązkowym systemem gwarancji – banki zagraniczne podlegają takim przepisom w kraju, w którym mają siedzibę.

Oferty bankowe przedstawiają oprocentowanie w skali roku, jest to tak zwane oprocentowanie nominalne, nie uwzględniające 19% podatku od dochodów kapitałowych.

Do wyboru mamy oprocentowanie zmienne i stałe, stałe jest oferowane najczęściej na krótsze okresy, zmienne dla depozytów długoterminowych.

Oprocentowanie stałe obejmuje cały okres trwania lokaty, i odsetki można obliczyć w chwili wpłacenia pieniędzy na lokatę.

Przy oprocentowaniu zmiennym, stopa procentowa zmienia się zależnie od sytuacji na rynku i od niej zależy czy zyskamy więcej czy mniej niż zakładaliśmy,

Bank zastrzega w umowie co może wpłynąć na oprocentowanie, zazwyczaj zmiany kursów walut NBP, zmiany cen pieniądza na rynku międzybankowym, zmiany stóp procentowych NBP itp. Lokaty o stałym oprocentowaniu opłaca się założyć, jeżeli finansiści przewidują obniżenie stóp procentowych – w razie wzrostu bardziej opłacalne będzie oprocentowanie stałe.

W ofercie banki różnie określają czas trwania oferty, najczęściej jest to miesiąc lub 3,6,12,24, i 36 miesięcy, ale może być zarówno 1 dzień jak 9 miesięcy. Każda z nich ma inne oprocentowanie, dostępne na stronach internetowych i placówkach.

Wysokość oprocentowania zależy od wysokości wpłacanej sumy i okresu, na jaki chcemy założyć lokatę. Im dłuższy okres, tym oprocentowanie jest wyższe (pamiętajmy, że podawane jest na okres 1 roku).

Odsetki są naliczane zgodnie z rzeczywistą liczbą dni w miesiącu, oprocentowanie w skali dnia, natomiast przy pobieraniu podatku od dochodów kapitałowych stosuje się zaokrąglanie do pełnej sumy, zgodnie z ordynacją podatkową. Najlepszym sposobem na poznanie ile faktycznie zarobimy na lokacie jest użycie kalkulatora, dostępnego na stronach internetowych większości banków.

Oszczędzanie, dobry sposób na przyszłość

Trudno przewidzieć jakie niespodziewane wydatki mogą nas czekać w ciągu miesiąca – zepsuty odkurzacz, sąsiad skarżący się na szkody jakie wyrządził nasz niesprawny odpływ wody, chrzciny u przyjaciela. Skąd wziąć fundusz na takie nagłe wypadki?

Żyjemy od wypłaty do wypłaty, nie posiadając żadnych oszczędności kiedy to właśnie kontrola nad finansami pozwala zaoszczędzić wielu niepotrzebnych stresów.

Warto założyć rachunek oszczędnościowy, nie związany z tym na które przelewana jest nasza wypłata. Wpłacamy na niego około 10% dochodów co miesiąc, ustalając z góry kwotę. Nie musi być duża, najważniejsze aby wpływała na rachunek systematycznie. Pieniędzy nie przeznaczamy na przyjemności, wyjścia do kina czy do teatru, nowy sprzęt elektroniczny.

Wiele osób rzucając palenie, oszczędza na rachunku kwotę, jaką wydałyby na papierosy w ciągu miesiąca.

Oszczędzamy wszystkie dodatkowe pieniądze, prezenty na rocznice i urodziny, premie, trzynastą pensję, zwrot podatku itp. Pamiętajmy, że w obecnych czasach nagła utrata pracy nie jest czymś niezwykłym, tak samo obniżka pensji związana z kryzysem w przedsiębiorstwie czy brakiem zamówień.

Zaoszczędzona kwotę możemy oczywiście trzymać w domu ale to nie jest bezpieczne a mając pieniądze pod ręką łatwiej dać się skusić na wydatki. Duże lepszym wyjściem jest konto oszczędnościowe, oprocentowane wyżej niż zwykły rachunek.

Innymi, domowymi sposobami na ograniczenie wydatków jest np. korzystanie z roweru zamiast samochodu czy komunikacji miejskiej. Czasami warto pokonać mniejszą odległość na piechotę lub tym sympatycznym jednośladem niż wsiadać do samochodu żeby przejechać 500 metrów. To dodatkowo sposób na poprawę kondycji i uniknięcia korków.

W tzw. trybie czuwania sprzęt elektryczny pobiera nawet 10% prądu, warto zainwestować w wygodne sposoby wyłączania wszystkich urządzeń na raz, na przykład wychodząc z domu wyłączamy tylko jeden przycisk w listwie, do której podłączona jest cała elektronika.

Poważną wyrwę w domowym budżecie tworzą nieprzemyślane wydatki, rzeczy kupione pod wpływem impulsu odstawione szybko w kąt i zapominane. Nie tylko dużo kosztują ale równocześnie zaśmiecają przestrzeń w domu czy mieszkaniu. Nie są używane ale szkoda wyrzucić zupełnie nową rzecz.

Dobrym zwyczajem jest zapisywanie wszystkich, nawet drobnych wydatków, nie będziemy się wtedy zastanawiać: „Gdzie podziały się moje pieniądze?”.

Różnice pomiędzy lokatą a kontem oszczędnościowym

Z raportów finansowych wynika, że Polacy blisko połowę swoich oszczędności umieszczają na rachunkach oszczędnościowych lub lokatach, niewielu korzysta z obligacji i funduszy obligacyjnych.

Obok rachunków bieżących i lokat, każdy porządny bank ma dzisiaj w swojej ofercie rachunki oszczędnościowe.

Najczęściej posiadają atrakcyjne oprocentowanie, pieniądze możemy wypłacać w każdym momencie bez utraty odsetek – także dowolnie dopłacać, nawet nie duże kwoty. Odsetki naliczane są w zależności od banku i naszego wyboru raz w miesiącu, co 3 miesiące lub codziennie. Czasami do rachunku dostaniemy kartę płatniczą.

To tak zwana karta debetowa, z jej pomocą możemy korzystać z rachunku niemal w tak samo prosty sposób jak ze zwykłego konta (co jednak wymaga comiesięcznych opłat) podczas kiedy aby zrobić przelew lub zlikwidować lokatę musimy przynajmniej zalogować się w banku przez Internet.

Negatywy to z pewnością ograniczenie do tylko jednej bezpłatnej wypłaty lub przelewu w miesiącu, następne są płatne od kilku do kilkunastu złotych. Ustalono dla nich oprocentowanie zmienne (bank obniża je lub podwyższa zależnie od poziomu stóp procentowych).

Banki zastrzegają czasami w umowie wzrost opłat za prowadzenie rachunku w przypadku spadku kwoty wpłacanych środków, co ogranicza opłacalność rachunku.

Lokaty, chociaż mniej elastyczne, dają możliwość osiągnięcia większych zysków. Oprocentowanie lokat 6-miesięcznych sięga nawet 9,5% w skali roku, natomiast najkorzystniejsze rachunki oszczędnościowe tylko 8% rocznie.

Taka relacja co pewien czas ulega zmianie, w momencie zmian na giełdzie także banki wprowadzają zmiany w swoich ofertach.

Z kolei za zerwanie umowy i wypłacenie środków przed terminem, możemy stracić większość zyskanego oprocentowania. Lokatę po upływie terminu musimy zlikwidować w całości, lub przedłużyć (system może to robić automatycznie, jeżeli wybierzemy taką opcję).

Kolejne ograniczenie to minimalna kwota jaką możemy wpłacić, najczęściej to 500 lub 1000 zł.

Kapitalizacja odsetek następuje na zakończenie lokaty, zaznacza się tutaj przewaga rachunku oszczędnościowego, na którym odsetki są kapitalizowana po miesiącu lub nawet codziennie, w przypadku dużych kwot jest to spory zysk. Druga sprawa to pominięcie tzw. podatku Belki czyli podatku dochodowego od oszczędności.

Podatek Belki, zmora oszczędzających

Podatek od dochodów kapitałowych to rodzaj podatku dochodowego od osób fizycznych regulowany przez ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaraz po wprowadzeniu został nazwany podatkiem Belki od nazwiska Marka Belki, dwukrotnego wicepremiera, ministra finansów i wybitnego ekonomisty, któremu go zawdzięczamy.

Obejmuje odsetki od pożyczek, odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub innych form oszczędzania, odsetki od papierów wartościowych, dywidendy i udziały w zyskach od akcji w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni.

Przychody z udziału w funduszach inwestycyjnych, dochody ze sprzedaży papierów wartościowych i udziałów w spółkach, przychody ze sprzedaży prawa poboru (prawa poboru akcji nowej edycji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członków funduszu).

Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych czyli akcji, obligacji, kontraktów terminowych, obligacji zamiennych.

Podatek płaci do urzędu skarbowego bank alb fundusz inwestycyjny, dlatego klienci nie muszą go obliczać ani załatwiać formalności z nim związanych. Końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy są pomijane, natomiast te powyżej zaokrągla się do jednego złotego zgodnie z ordynacją podatkową. Czasami po dziennej kapitalizacji odsetek wynoszą one mniej niż 50 groszy i są pomijane przy płaceniu podatku.

Wkrótce po wprowadzeniu podatku, banki i fundusze zaczęły opracowywać metody uniknięcia go lub odroczenia. Jednym z nich są fundusze parasolowe, pozwalające uniknąć podatku przy przenoszeniu środków z jednego towarzystwa do innego. Właściwie jest to grupa funduszy, które mają inną strategię inwestycyjną, jedne w obligacjach, inne w akcjach, jeszcze inne w bony skarbowe. Podatek płacimy dopiero po zakończeniu inwestycji, od sumy końcowej.

Podobnie fundusze luksemburskie inwestujące na różnych rynkach, wypłacają dywidendę opodatkowaną zgodnie z podpisaną umową w Luksemburgu, gdzie nie są w ogóle opodatkowane.

Na inny pomysł wpadły towarzystwa ubezpieczeniowe, oferowano polisę gwarantującą posiadaczowi zwrot wpłaconej kwoty plus pewna, ustaloną sumę (faktycznie odpowiadającą procentom na lokacie).

Większość banków przygotowała oferty lokat i rachunków oszczędnościowych, na których odsetki w chwili kapitalizacji wynoszą 0,38 groszy i w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu.

Bardzo często na rynku gospodarczym zdarza się tak że przedsiębiorstwa nie mają do końca pewnej sytuacji finansowej i nie stać je na kupowanie nowych urządzeń czy też samochodów. W takim wypadku z pomocą przychodzi leasing czyli wynajęcie od kogoś jakiegoś samochodu czy też potrzebnego do działania przedsiębiorstwa sprzętu. Przedsiębiorcy co raz częściej korzystają z tego sposobu działalności. Jest ona dużo bardziej korzystna finansowo a dodatkowo zapewnia wciąż płynność finansową i nie naraża na bardzo wysokie jednorazowe wydatki. Najmujący czyli przedsiębiorstwo zobowiązuje się do płacenia rat leasingowych za zużycie się najmowanego przedmiotu a w zamian może używać go do woli tyle ile tylko chce przez czas określony na który została podpisana umowa najmu.

W procederze tym zyskują zarówno przedsiębiorca jak i ten który oddaje w najem daną rzecz. Oddający bowiem przez lata użytkowania danego sprzętu dzięki tym ratom będzie w stanie z nawiązką odzyskać to co wydał na poczet zakupu danego urządzenia czy też sprzętu bądź pojazdu.

W leasingu mamy do czynienia z dwoma sytuacjami : leasingu pośredniego i bezpośredniego. W przypadku leasingu bezpośredniego umowa najmu podpisywana jest bezpośrednio pomiędzy producentem a przedsiębiorstwem natomiast w przypadku pośredniego jak nazwa wskazuje mamy pośrednika czyli przedsiębiorstwo leasingowe które załatwia za nas wszelkie szczegóły transakcji i najmu danego mienia. Jeżeli będziemy dzielić ze względu na cel najmu wówczas spotkamy się z leasingiem operacyjnym który polega na tym że najmujący oddaje mienie przedsiębiorcy.

Równowaga rynkowa jest pojęciem ściśle związanym z zagadnieniami popytu i podaży. Producenci w sowich działaniach zdążają do uzyskania poziomu równowagi rynkowej jednak z reguły jest to niemożliwe. Równowaga rynkowa ma miejsce wtedy gdy krzywa popytu i podaży ma taki sam kształt i przecina się na wspólnym wykresie. Sytuacja ta zdarza się jednak niezwykle rzadko i niestety jest spowodowana dwoma czynnikami. Albo na rynku istnieje zbyt małe zapotrzebowanie na dany produkt i brakuje chętnych skłonnych go zakupić albo po prostu brakuje danego produktu gdyż producenci dostarczają zbyt małe jego ilości. Najczęściej spotykamy się jednak z sytuacją braku chętnych na zakup danego towaru co spowodowane jest zazwyczaj jego wysoką ceną która przerasta budżety rodzin o niskich dochodach.

Eksport i import to nie tylko okazja na zarobienie dodatkowych pieniędzy zasilających budżet państwa. To także możliwość do zacieśniania stosunków międzynarodowych z innymi państwami co Mozę przerzucać się również na inne gałęzie na przykład takie jak polityka. Niestety istnieją również jego negatywne aspekty gdyż w wyniku pogorszenia stosunków może on być wykorzystany przeciwko kupującemu państwu na przykład podwyżka cen gazu przez Rosję czy też całkowite zakręcenie kurka dla krajów nadbałtyckich. Takie działania mogą doprowadzić do nieodwracalnych konsekwencji. Innym przykładem są blokady dla krajów na przykład na dostawy mięsa. Efektem tego są upadki firm które nastawione są wyłączenie na eksport produktów do danego kraju. Koło wyznacza dalej zwiększenie zwolniej i wzrost współczynnika bezrobocia.

Ekonomia i gospodarka danego kraju to nie tylko działania prowadzone na jego terenie. Bardzo ważną rolę w gospodarce odgrywają dla przedsiębiorstw kontakty z zagranicznymi kontrahentami. Dzieje się tak dlatego że owe kontakty owocują tańszymi zakupami i droższymi sprzedażami produktów co jest nie wątpliwie bardzo pozytywnym kierunkiem działań dla przedsiębiorstwa. Z zagranicznym handlem nieodzownie wiążą się dwa pojęcia importu i eksportu. Co to takiego??? Import to sytuacja w której firmy lub też indywidualni producenci przywożą do kraju towary i usługi do kraju. Ważne jest aby te dobra na przykład w postaci kapitału sprowadzonego z zagranicy wykorzystać już na terenie naszego kraju. Kraje należące do unni europejskiej nie używają pojęcia importu.

Jeżeli dzieje się to wewnątrz strefy wówczas mamy do czynienia z wymianą towarową wewnątrz wspólnotową. Jeżeli natomiast wymiana obojętnie w jakim kierunku czy jest to import czy eksport z krajami nie należącymi do unii wówczas możemy posługiwać się przytoczonymi pojęciami. Eksport jest przeciwieństwem do importu i polega ona na  wywozie towarów inaczej mówiąc sprzedawaniu ich zagranicę. Istnieją dwa rodzaje eksportu a mianowicie pośredni i bezpośredni. Pośredni polega na przewiezieniu towarów bezpośrednio od sprzedającego do kupującego wówczas firmy polskie załóżmy obciążane są niestety podatkiem a  także pośredni który polega na tym że to kupujący odpowiada za wszystkie transakcje dotyczące przewozu zakupionych produktów czy też surowców zagranicę dzięki czemu przedsiębiorcy zwolnieni są z płacenia podatków.

Od wieków ekonomiści badają bardzo ciekawe jak się okazuje mechanizmy które występowały przed pojawieniem się gospodarki wolnorynkowej. Zagadnieniami tymi interesują się nie tylko ekonomiści ale także i badacze dawnej historii. Przed gospodarką wolnorynkową na naszej półkuli także i w Polsce panowały dwa systemy gospodarcze: gospodarka nakazowa i zawiązująca się właśnie wolnorynkowa. Z pojedynku tego zwycięsko wyszła ta druga  która dzięki temu jest system obowiązującym w polityce gospodarczej wielu narodów. W gospodarce wolnorynkowej główną zaletą jest to że wszystkie decyzje dotyczące rynku i tym podobne są podejmowane bezpośrednio przez podmioty działające w gospodarce czyli przez przedsiębiorstwa. To przeciwieństwo w stosunku do gospodarki nakazowej gdzie wszystkie decyzje były podejmowane przez władze państwowe.

Gospodarka zbrojeniowa charakteryzuje się zwiększonymi nakładami przede wszystkim na wojsko . Cierpią na tym zwykli obywatele gdyż w obliczu takiej sytuacji muszą oni liczyć się ze zmniejszeniem konsumpcji. Ciekawym typem gospodarki jest również gospodarka tradycyjna która opiera się na decyzjach podejmowanych na podstawie tradycji i oraz wyborów które dokonywali niegdyś nasi praojcowie.  Systemy te na pewno są bardzo ciekawe jednak na przestrzeni lat nie są najlepsze. Są to raczej gospodarki które nadają się do zastosowania w określonych okolicznościach. Ważne jest jednak to że na przestrzeni wielu lat na pewno miały one wieli wpływ na kształt gospodarki i na powstanie gospodarki wolnorynkowej bez której ludzie chyba nie wyobrażają już sobie normalnego życia. Państwo przyjmuje tutaj postawę bierną.

Nie każdy człowiek na pewno ma świadomość że nie zawsze mieliśmy do czynienia z takim stanem i rodzajem gospodarki w jakim znajdujemy się obecnie. Przez wiele wieków gospodarka ulegała przeobrażeniom które niejednokrotnie ciężko opisać słowami. Warto jednak nadmienić że odkąd człowiek stał się istotą myślącą gospodarka przeszła wiele transformacji. Nie wszędzie jeszcze na świecie mamy już do czynienia z gospodarką wolnorynkową. Gdzie niegdzie pozostały jeszcze resztki gospodarek występujących wcześniej. Ekonomia sięga tamtych czasów stąd też możemy poznać jakie mechanizmy i w jakich czasach działały na naszej kuli ziemskiej. Ludzie posiadają już obecnie wyobraźnie stąd też mogą w łatwy sposób wyobrazić sobie to jak powinna wyglądać gospodarka i w jaki sposób powinna być zarządzana.

Od wieków ekonomiści badają bardzo ciekawe jak się okazuje mechanizmy które występowały przed pojawieniem się gospodarki wolnorynkowej. Zagadnieniami tymi interesują się nie tylko ekonomiści ale także i badacze dawnej historii. Przed gospodarką wolnorynkową na naszej półkuli także i w Polsce panowały dwa systemy gospodarcze: gospodarka nakazowa i zawiązująca się właśnie wolnorynkowa. Z pojedynku tego zwycięsko wyszła ta druga  która dzięki temu jest system obowiązującym w polityce gospodarczej wielu narodów. W gospodarce wolnorynkowej główną zaletą jest to że wszystkie decyzje dotyczące rynku i tym podobne są podejmowane bezpośrednio przez podmioty działające w gospodarce czyli przez przedsiębiorstwa. To przeciwieństwo w stosunku do gospodarki nakazowej gdzie wszystkie decyzje były podejmowane przez władze państwowe.